توافق ایران و آمریکا؛ بازتعریف موازنه قدرت در خاورمیانه
م.مجد
توافق ایران و آمریکا؛ بازتعریف موازنه قدرت در خاورمیانه
توافق ایران و آمریکا؛ بازتعریف موازنه قدرت در خاورمیانه
اگر توافق جامع و پایداری میان ایران و آمریکا حاصل شود، پیامدهای مهم و ملموسی را برای جهان مخصوصا خاورمیانه به دنبال خواهد داشت. اولین ومهمترین پیامد توافق با امریکا ،در حوزه ژئوپلیتیک و راهبردها خواهد بود . در سالهای گذشته، بخش قابل توجهی از توان و منابع ایران صرفا در مدیریت خنثی سازی فشارهای ناشی از تحریمها و تنشهای بینالمللی هزینه می شد . حال آنکه پس از توافق احتمالی ، کاهش این فشارها میتواند ظرفیتهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی کشور را برای ایفای نقش مؤثرتری در منطقه افزایش دهد.
از منظر راهبردی، توافق با آمریکا مشروعیت بینالمللی جمهوری اسلامی ایران را افزایش داده وباعث کاهش تلاشها برای انزوای سیاسی تهران خواهد بود. در چنین شرایطی، ایران میتواند با قدرت بیشتری ، در کریدورهای ترانزیتی ، بازارهای انرژی و پروژههای اقتصادی منطقهای حضور پیدا کند. این موضوع نه تنها درآمدهای کشور را افزایش میدهد، بلکه ابزارهای نفوذ سیاسی ایران را نیز به مراتب تقویت خواهد کرد. از سوی دیگر، اسرائیل طی سالهای اخیر یکی از مخالفان اصلی و پرو پا قرص هرگونه عادیسازی روابط میان ایران و غرب بوده است. بخش مهمی از استراتژی امنیتی تلآویو تلاش برای معرفی ایران به عنوان تهدیدجهانی و جلب نظر اذهان اجماع بینالمللی علیه تهران بوده که توافق میان ایران و آمریکا میتواند این راهبرد را نیز با چالش های جدی مواجه کند؛ زیرا کاهش تنش میان تهران و واشنگتن، زمینه شکلگیری اجماع جهانی علیه ایران را تضعیف و کم رنگ خواهد کرد. علاوه بر این، در صورت گسترش و توسعه همکاریهای اقتصادی ایران با سایر کشورها به خصوص کشورهای غربی ، هزینه سیاسی و اقتصادی هرگونه اقدام تنشآفرین علیه جمهوری اسلامی ایران برای معاندان ما و بازیگران بینالمللی افزایش خواهد یافت . در چنین فضای وشرایطی، اسرائیل برای پیشبرد سیاستهای فشار حداکثری علیه ایران با محدودیتهای بیشتری مواجه خواهد بود. البته این به معنای حذف رقابت یا تقابل ایران با اسرائیل نیست. اختلافات بنیادی ژئوپلیتیکی، امنیتی و ایدئولوژیکی میان دو طرف همچنان پابرجا است. اما تفاوت اساسی در این است که ایرانِ با توجه به روابط گستردهتر بینالمللی، اقتصاد قویتر و مشروعیت دیپلماتیک بیشتر، از موقعیت راهبردی مستحکمتری برای مدیریت این رقابت برخوردار خواهد شد.
در نهایت، موفقیت توافق پیش روی ایران وامریکا به میزان بهرهبرداری ایران از فرصتهای پس از توافق بستگی دارد. تاریخ نشان داده است که توافقها به خودی خود خلق قدرت نمی کنند بلکه این توانایی کشورها در تبدیل فرصتهای دیپلماتیک به دستاوردهای اقتصادی، فناوری و سیاسی است که جایگاه آنها را در نظام بینالملل ارتقا میدهدو ان شالله پرچم ایران ۷۰۰۰ ساله و ایران اسلامی که مرهون ۴۷ سال مقاومت وخون دل خوردن ملت وجاری شدن خون پاک وزلال غیورمردان وشیرزنان ورهبر شیدش برخاک همیشه گلگونش بوده بدون آسیب برتارک جهان در اهتزاز باشد و همواره بدرخشد. م.مجد